9-10 مامىر ماسكەۋ الەم باسشىلارىنىڭ باس قوستاتىن ورنىنا اينالعانىن كوزىمىز كوردى. رەسەي تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان پۋتين مىزرا ءبىرقاتار ماڭىزدى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

اۋەلى جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتوراعاسى سي سزينپين مىرزامەن كەزدەسىپ، قىتايمەن بايلانىستاردى ارتتىرۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولدارىن قاراستىردى. كەزدەسۋ سوڭى كەلىسىممەن اياقتالدى.

ارتىنشا، كرەملدىڭ قوجايىنى  ينديا پرەزيدەنتى پ.مۋكەردجي مىرزانى كۇتىپ الدى. بۇل كەزدەسۋ ەكى ەل باسشىلارىنىڭ تۇڭعىش كەزدەسۋى بولعاندىقتان پرەزيدەنتتەر ءبىر بىرلەرىنە راحمەت ايتقاننان ارىعا بارمادى. مۋكەردجي ماسكەۋدەگى پارادتان العان اسەرلەرىمەن ءبولىسىپ، وسى مەرەكەنى بىرگە تاماشالاۋعا شاقىرعانى ءۇشىن پۋتينگە العىسىن ايتتى.

وسىلايشا، پۋتين مىرزا اينالدىرعان ەكى كۇندە 28 مەملەكەتتىڭ باسشالارىن قابىلدادى.

وسىلاردىڭ ىشىندە ەاەو ەلدەرى ءۇشىن تاعى ءبىر جاڭالىقتىڭ شەتى شىقتى.

ماسكەۋدە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ ءتوراعاسى ۆيكتور حريستەنكو مەن موڭعوليا پرەزيدەنتى ساحياگيين ەلبەگدورجدىڭ كەزدەسۋى ءوتىپ، ەەك پەن موڭعوليا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل تۋرالى كوميسسيا سايتىندا حابارلاندى. موڭعوليا تاراپىنان موڭعوليا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى لۋندەگ پۋريەۆسۋرەن، رف-داعى موڭعوليانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى شۋحەر التانگەرەل، موڭعوليا پرەزيدەنتى اپپاراتىنىڭ باسشىسى پۋنساگ، سونداي-اق ەەك ساۋدا بويىنشا القا مۇشەسى (ءمينيسترى) اندرەي سلەپنيەۆ قاتىستى. ەەك القاسىنىڭ ءتوراعاسى ۆيكتور حريستەنكو موڭعوليا مەن ەاەو ىنتىماقتاستىعىنىڭ تيىمدىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «موڭعوليا - كورشىمىز، ءداستۇرلى ارىپتەسىمىز، ەجەلگى دوسىمىز. تاراپتاردىڭ ءوزارا ىس-ارەكەتى ەاەو قاتىسۋشى ەلدەرگە جانە موڭعولياعا كەڭ مۇمكىندىكتەر اشادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ۆ. حريستەنكو.

ايدوس جۇقان ۇلى، جۋرناليست:

- اقىرى بۇل قورادان شىعا المايتىن بولساق، موڭعوليانىڭ كىرۋىن قولدايمىن. ەكى ەل اراسىندا ەكى جاقتاعى قازاقتاردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا جاعداي جاسالىپ، ساۋدا-ساتتىق بارىسىندا جولدا رەسەي تاراپىنان توسقاۋىل قويىلاتىن بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر ازداپ بولسا دا ازايار ەدى. ەكى اگرارلىق ەل بىر-بىرىنە باسەكەلەس بولا باستايدى. ول جاقتان ساپالى دا ارزان مال ەتى رەسەي مەن بەلورۋسكە كوپتەپ ەكسپورتتالادى. سونىمەن قاتار ول جاقتاعى دەموكراتيالىق دامۋدان ءبىزدىڭ ۇيرەنەرىمىز كوپ. ءبىراق قىرعىزدان ۇيرەنبەگەن ءبىز موڭعولدى مەنسىنە قويماسپىز-اۋ. اينالىپ كەلگەندە باي-ولكەدەگى قازاقتار ءۇشىن عانا پايدالى. بىزگە كەلىپ-كەتەر ەشتەڭەسى جوق.

قۋاندىق شاماحاي ۇلى، حالىقارالىق جۋرناليست:

 - پۋتين سوۆەت وداعىنىڭ بۇرىنعى ىقپالىن قايتا جانداندىرۋدى كوزدەپ كەلە جاتقان ەسكى كوزقاراستاعى ارتتا قالعان ساياساتكەر. كەزىندە مونعوليا سوۆەتشىل سوسياليست ەلدەردىڭ ءبىرى بولعانى راس. مۇنداي جولعا ولار شاراسىزدان باردى. سەبەبى، الىپ كورشىسىنىڭ بىرىنە سۇيەنبەسە، ەكىنشىسى، ياعني جۇڭگو ونى جۇتىپ قويۋى كادىك بولاتىن. قازىرگى مونعوليا بۇرىنعىدان مۇلدە وزگەرگەن. دامۋدىڭ دەموكراتيالىق جولىن تاڭداعان مونعوليا ەكونوميكاسى وتكەن جيىرما جىلدا وتە قارقىندى وركەندەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە رەسەيدىڭ ىقپالىنان شىعىپ، باتىس الەمىنە بەت بۇرىپ كەتتى. ەندىگى جەردە پۋتيندىك رەسەيدىڭ ابدەن تيتىقتاپ السىرەگەن اسەرى ولارعا شىبىن شاققان عۇرلى بولا قويار ما ەكەن؟! پۋتين ءۇشىن ۇلكەن پروبلەما وسى بولسا كەرەك. قحر مەن رف اراسىندا گاز قۇبىرىن تارتۋ، تەمىر جول سالۋ ماسەلەسى قوزعالىپ جاتقانىمەن ونى مونعول جەرى ارقىلى وتكىزۋ-وتكىزبەۋ جاعى سي ءزينپيننىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا. سوندىقتان، دەموكراتيالىق ليبەرالدى مونعوليانىڭ اۆتوريتارلىق ءۇش ەلمەن ءبىر قوراعا كىرە قويۋى ەكىتالاي شىعار. ونىڭ باستى سەبەبىنىڭ ءوزى مونعول ەلى اقش جانە باتىس ەۋروپا ەلدەرىمەن قالىپتاسقان قازىرگى ىنتىماقتاستىقتارىنا سىزات تۇسىرگىلەرى كەلمەيتىنى انىق. سوندىقتان، ءپۋتيننىڭ بۇل امبيسياسى الىسقا بارا قويار ما ەكەن؟  مونعولياداعى قازاقتار ءۇشىن قازىرگى تاڭدا ەشتەڭە كەدەرگى بولىپ وتىرعان جوق. سوندىقتان، وداققا كىرگەننەن ەشتەڭە وزگەرمەيدى. جالپى، ءقازىر وسى ۇشتىك وداقتان پايدا كورىپ وتىرمىز با؟ – دەگەندى الدىمەن تولىق ساراپتاپ الايىقشى. رەسەيدىڭ ساپاسىز تاۋارلارى وتاندىق بيزنەسكە قانشاما كەسىرىن تيگىزىپ جاتىر؟ ال، مونعوليا قوسىلسا، ولاردان كەلەتىن ساپالى ەت، اق تاماق جانە تەرى، بىلعارى، تۇيە قويدىڭ جۇنىنەن، تۇبىتتەن توقىلعان كيىم-كەشەك ونىمدەرى كەلىپ تۇركيا تاۋارلارىن ىعىستىراتىن شىعار. ودان بىزگە كەلەتىن پالەندەي پايدانى كورىپ تۇرعان جوقپىن.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى